top of page

Çift Dillilik Kafa Karıştırıcı Mıdır?


Dil insan iletişiminin temeli; zihinleri birleştirir, fikirleri şekillendirir ve kültürü aktarır. Sıkça, ebeveynler ve eğitimciler, bir çocuğu birden fazla dile maruz bırakma olasılığıyla karşı karşıya kalırlar; bu karar hem heyecan verici hem de endişe verici olabilir. Çift dilli olarak büyümenin bir çocuğu kafasını karıştırıp dil gelişimini ya da bilişsel yeteneklerini olumsuz etkileyip etkilemeyeceği de yaygın bir endişedir. Çift dillilik gelişim yolculuğunda bir çocuğun algısını bozar mı, yoksa aksine, daha zengin bir bilişsel süreç mi sunar?


Bu endişeyi ele almak için, öncelikle “çift dilliliğin kafa karıştırıcı olduğu” şehir efsanesini ortadan kaldırmak gerekir. Tarihsel olarak, aynı anda iki dile maruz kalan çocukların bu iki dili karıştırıp çatıştıracağına inanılırdı. Ancak, modern araştırmalar daha nüanslı bir tablo çiziyor. Doğru, çift dilli çocuklar bazen her iki dilin dilbilgisi kurallarını veya kelime dağarcığını karıştırabilir, bu olguya da “dil değiştirme” denir. Ancak, bu kafa karışıklığının bir göstergesi değil, dilsel iki sistem arasında gezinme yeteneğinin sofistike bir ifadesidir. Bu, bir eksiklik değil, bilişsel esnekliğin bir kanıtıdır.


Ayrıca, dil değiştirme, sosyal olarak kabul edilebilir olduğu bağlamlarda veya çocuğun bir dilde kelimeyi bilmediği durumlarda gerçekleşir. Çift dilli çocuklar büyüdükçe ve dil becerileri geliştikçe bunun sıklığı azalır. İletişim kurdukları kişi ve bağlama göre dil kullanımlarını ayarlamada usta hale gelirler. Bu uyum yeteneği, kafa karışıklığının bir belirtisi değil, aslında bir beceridir.


Bilişsel araştırmalar tutarlı bir şekilde göstermektedir ki, çocuklar da dahil olmak üzere çift dilli bireyler, gelişmiş yürütme işlevlerine sahiptirler. Bunlar, dikkat, problem çözme ve çoklu görev gibi becerilerden sorumlu olan beyinin bir nevi komuta sistemleridir. Aynı anda iki dili yönetmek, beyini çalıştırır ve bu bilişsel süreçleri geliştirir. Kafası karışmanın aksine, çift dilli çocuklar sıklıkla artan dikkat kontrolü sergiler ve alakasız uyaranların dikkatlerini dağıtmasını engellemede daha iyidirler.


Ek olarak, bir çocuğa erken yaşta iki dil öğretmek, onların kültürel ufuklarını genişletir. Sadece kelimeler öğrenmezler; kültürleri, gelenekleri ve dünya görüşlerini özümserler. Bu çift kültürel bakış açısı, zengin bir deneyim mozaiği sunup empati ve anlayışı geliştirir, çocuğun farklı kültürel bağlamlar arasında sorunsuzca hareket etmesine olanak tanır.


Ancak, zorlukları kabul etmek de önemlidir. İki dilde yetkinlik kazanmak, tutarlı maruziyet ve pratik gerektirir. Çift dilli bir çocuk bir dilde hatırlayamadığı bir kelimeyle karşılaştığı anlarda hayal kırıklığı yaşayabilir. Ancak bu zorluklar, çift dilli gelişim yolculuğunun bir parçasıdır ve destek, sabır ve teşvik ile ele alınabilir.


Ayrıca, çift dilliliğin herkes için aynı olmadığı da dikkate değer. Bir çocuğun ikinci dile ne zaman tanıtıldığı, maruz kalınan bağlam (ev, okul, toplum) ve söz konusu olan özel diller, çocuğun deneyimini etkileyebilir. Bazı çocuklar, iki dilin seslerini ve yapılarını ayırt etmede başlangıçta zorluklar yaşayabilir. Ancak zamanla, bu zorluklar genellikle güçlü yönlerine dönüşür, çünkü çocuğun beyni her iki dilin inceliklerine uyum sağlar.


Sonuç olarak, çift dilli olarak büyümek, kafa karışıklığından ziyade genişleme hakkındadır — bilişsel ufukların genişlemesi ve kültürel içgörülerin derinleşmesi. Zaman zaman dilin üst üste binmesi veya dil değiştirme vs. olsa da, bunlar karışık bir zihinden ziyade, iki dilsel ritim arasında dans edebilen yeterince çevik bir beynin göstergesidir. Toplum giderek küreselleştikçe, çift dilliliğin avantajları zorluklarından çok daha ağır basar.


Kaynaklar

✦Genesee, F., & Nicoladis, E. (2007). Bilingual first language acquisition. In E. Hoff & M. Shatz (Eds.), Blackwell Handbook of Language Development (pp. 324-342). Blackwell. 

✦Paradis, J., & Nicoladis, E. (2007). The influence of dominance and sociolinguistic context on bilingual preschoolers' language choice. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 10(3), 277-297.

Yorumlar


bottom of page